Çevre Yönetimi Hizmetleri Hakkında Yönetmelik Değişti: 2026 Güncel Rehber

Çevre Yönetimi Hizmetleri Hakkında Yönetmelik Değişti: 2026 Güncel Rehber

6 Ekim 2026 tarihinde yayımlanan yönetmelik değişikliği, çevre danışmanlık firmalarını ve çevre yönetimi hizmeti almakla yükümlü işletmeleri yakından ilgilendiriyor. Yeni düzenlemeyle asgari danışmanlık ücretleri, sözleşmeler, büro tescil belgesi, bildirim yükümlülükleri ve idari yaptırımlara ilişkin önemli değişiklikler yapıldı.

Çevre mevzuatına uyum sağlamak, idari yaptırımlarla karşılaşmamak ve çevre yönetimi süreçlerini doğru yürütmek isteyen işletmelerin yeni düzenlemeleri incelemesi gerekiyor.

Yönetmelik değişikliği ne zaman yürürlüğe girdi?

Çevre Yönetimi Hizmetleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 6 Ekim 2026 tarihli ve 33392 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı ve yayımlandığı tarihte yürürlüğe girdi.

Düzenleme; çevre danışmanlık firmalarının yeterlilik koşullarından işletmelerin hizmet alma yükümlülüklerine, asgari ücret tarifesinden raporlama ve bildirim süreçlerine kadar birçok konuyu kapsıyor.

1. Büro Tescil Belgesi zorunluluğu getirildi

Çevre danışmanlık firmalarının yeterlik belgesi alabilmesi için Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Çevre Mühendisleri Odasından alınmış geçerli Büro Tescil Belgesine sahip olması gerekiyor.

Yönetmelik değişikliğinden önce yeterlik belgesi almış firmalar için de geçiş süresi belirlendi. Mevcut firmaların bu şartı 1 Ocak 2027 tarihinden itibaren sağlaması gerekiyor.

Bu nedenle çevre danışmanlık firmalarının belge durumlarını kontrol ederek gerekli işlemleri son tarihten önce tamamlaması önem taşıyor.

2. Çevre danışmanlık firmaları için asgari ücret tarifesi güncellendi

Yeni düzenlemeyle çevre yönetimi hizmetleri için uygulanacak aylık asgari fiyatın hesaplanma yöntemi değiştirildi.

Yönetmeliğe göre hesaplamada, sözleşmenin imzalandığı tarihte geçerli olan KDV hariç net aylık asgari ücret esas alınıyor.

EK-1 kapsamındaki işletmeler: Net aylık asgari ücretin dörtte üçü (%75).

EK-2 kapsamındaki işletmeler: Net aylık asgari ücretin yarısı (%50).

İlave çevre izin ve lisans konuları: İşletmenin geçici faaliyet belgesi, çevre izni veya çevre izin ve lisans belgesinde yer alan her bir konu için, Bakanlık tarafından belirlenen ilgili birim fiyatın %5’i ayrıca hesaplamaya ekleniyor.

Asgari fiyat, hizmet alınan her ay için ayrı ayrı belirleniyor. Bu nedenle işletmenin kapsamı ve sahip olduğu çevre izin veya lisans konuları, sözleşme bedelinin hesaplanmasında önem taşıyor.

Önemli: Sözleşme bedeli belirlenirken yalnızca EK-1 veya EK-2 sınıfına bakılması yeterli olmayabilir. İşletmenin izin ve lisans kapsamı da değerlendirilmelidir.

3. Mevcut çevre danışmanlık sözleşmeleri yenilenmeli mi?

Yönetmelik değişikliğinden önce işletmeler ile çevre danışmanlık firmaları arasında imzalanmış sözleşmeler için geçiş hükmü getirildi.

Mevcut sözleşmelerin, en geç 1 Ocak 2027 tarihine kadar yeni asgari fiyat tarifesi esas alınarak yenilenmesi gerekiyor.

Ancak mevcut sözleşme bedeli yeni asgari fiyat tarifesine eşit veya bu tutarın üzerindeyse sözleşmenin bu nedenle yenilenmesi gerekmiyor.

İşletmelerin ve çevre danışmanlık firmalarının mevcut sözleşme bedellerini yeni tarifeye göre kontrol etmesi ve gerekiyorsa sözleşme güncellemesini zamanında yapması önem taşıyor.

4. İşletmelerin aylık çevre yönetimi hizmeti alma süreleri

Yeni düzenlemede, işletmelerin çevre yönetimi hizmeti alma süreleri de açıkça belirtiliyor.

Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği EK-1 listesinde bulunan işletmelerin ayda en az iki iş günü,

EK-2 listesinde bulunan işletmelerin ayda en az bir iş günü,

Bu listelerde bulunmamakla birlikte çevre yönetimi hizmeti alan diğer işletmelerin ayda en az bir iş günü

çevre yönetimi hizmeti alması gerekiyor.

Bakanlık, işletmelerin kirleticilik risklerini ve kapasitelerini dikkate alarak gerekli gördüğü durumlarda hizmet alma sürelerinde değişiklik yapabiliyor.

5. Aykırılık ve uygunsuzluk kavramları ayrıldı

Yönetmelikte, çevre danışmanlık hizmeti kapsamında tespit edilen durumların değerlendirilmesine ilişkin tanımlar netleştirildi.

Aykırılık, belirli çevresel değerlendirme, izin ve lisans süreçlerine ilişkin yükümlülükleri kapsıyor. Örneğin:

Gerekli ÇED değerlendirmesinin yapılmaması,

Mevcut ÇED kararlarında veya görüşlerinde değişiklik gerektiren durumların bildirilmemesi,

Gerekli olduğu hâlde geçici faaliyet belgesi, çevre izni veya çevre izin ve lisans belgesi olmadan faaliyette bulunulması,

İzin veya lisans değişikliği gerektiren durumların bildirilmemesi,

Gerekli çevre izin ve lisans başvuru süreçlerinin başlatılmaması.

Uygunsuzluk ise bu kapsamda tanımlanan aykırılıklar dışında, işletmenin çevre mevzuatından kaynaklanan diğer yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumlarını ifade ediyor.

Bu ayrım, çevre danışmanlık firmalarının tespitlerini raporlaması ve gerekli bildirimleri süresi içinde yapması bakımından önem taşıyor.

6. Aykırılık ve uygunsuzluk bildirim süreleri değişti

Yeni düzenleme, çevre danışmanlık firmalarının tespit ettikleri durumları raporlama ve bildirme yükümlülüklerine ilişkin süreler getiriyor.

Aykırılıklar için: Tespit edilen aykırılığın giderilmesine yönelik resmî başvuru süreci, tespit tarihinden itibaren 30 gün içinde başlatılmazsa çevre danışmanlık firmasının yetkili makama bildirimde bulunması gerekiyor.

Uygunsuzluklar için: İşletme tarafından 90 gün içinde giderilmeyen uygunsuzluklar, bu sürenin bitiminden itibaren en geç 10 gün içinde yetkili makama bildirilmeli.

Çevre danışmanlık firmalarının tespitleri aylık faaliyet raporlarına işlemesi, işletme sahibine veya sorumlusuna giderim konusunda önerilerde bulunması ve gerekli bildirimleri süresi içinde gerçekleştirmesi gerekiyor.

Bu sürelerin takibi, hem işletmelerin mevzuata uyum sağlaması hem de danışmanlık firmalarının kendi yükümlülüklerini yerine getirmesi açısından kritik öneme sahip.

7. Ödeme belgeleri ve faturalar denetimlerde önem kazandı

Yönetmelik değişikliğiyle, çevre danışmanlık hizmeti sözleşmelerinde belirlenen ücretin ödendiğini gösteren belgenin raporlamaya eklenmesi yükümlülüğü açıkça düzenlendi.

Çevre danışmanlık firmalarının, işletmenin sözleşme bedelini ödediğini gösteren banka ödeme belgesini (dekontu) ilgili aya veya sonraki aya ait aylık faaliyet raporuna eklemesi gerekiyor.

Ayrıca yetkili makamın denetim sırasında talep etmesi hâlinde ilgili faturanın sunulması zorunlu.

Bu nedenle işletmelerin ödeme dekontlarını saklaması, danışmanlık firmalarının ise ödeme ve faturalandırma kayıtlarını düzenli şekilde takip etmesi gerekiyor.

8. Emisyon ölçüm ve analiz başvurularında MELBES yükümlülüğü

Yeni düzenleme, emisyon ölçüm ve analiz başvurularının yürütülmesine ilişkin yükümlülüğü de açıklıyor.

Çevre danışmanlık firmalarının, işletmenin prosesine uygun parametreleri dikkate alarak emisyon ölçüm ve analiz başvurularını süresi içinde Bakanlığın Merkezi Laboratuvar Belirleme Sistemi (MELBES) üzerinden yapması gerekiyor.

İşletmelerin proses özelliklerine ve gerekli ölçüm parametrelerine ilişkin bilgileri zamanında sağlaması, başvuru ve ölçüm süreçlerinin doğru yürütülmesine yardımcı olur.

9. İdari yaptırımlar ve yeterlik belgelerine ilişkin hükümler

Yönetmelik değişikliğiyle, yükümlülüklerin yerine getirilmemesine ilişkin yaptırımlar da düzenlendi.

Yönetmelik kapsamında çevre yönetimi hizmeti almayan işletmelere, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun ilgili hükmü uyarınca idari para cezası uygulanabiliyor.

Çevre danışmanlık firmalarının, belirli aykırılıkları aylık faaliyet raporuna yazmaması veya gerekli bildirimleri yapmaması durumunda idari yaptırım uygulanabiliyor.

Yönetmelik kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmediği tespit edilen yetkilendirilmiş personel, çevre yönetim birimi veya firmalara ceza puanı uygulanabiliyor.

Yanlış veya yanıltıcı bilgi verilmesi ya da belge düzenlenmesi veya son dört yıl içinde toplam 200 ceza puanına ulaşılması hâlinde yeterlik belgeleri iki yıl süreyle iptal edilebiliyor.

Uygulanacak yaptırım, ihlalin niteliğine ve ilgili mevzuat hükmüne göre değerlendirilmelidir. Bu nedenle işletmelerin ve danışmanlık firmalarının yalnızca ceza tutarlarına değil, yükümlülüğün hangi durumda doğduğuna da dikkat etmesi gerekiyor.

10. Çevre danışmanlık firmalarının yeterlilik şartları güncellendi

Yeni düzenleme, çevre danışmanlık firmalarının personel yapısı ve ortaklık koşullarına ilişkin hükümler de içeriyor.

Firma yeterlik belgesi için en az beş tam zamanlı personel, belirli mesleki deneyim şartlarını taşıyan personel ve koordinatör, geçerli yer uygunluk yazısı, ilgili ticaret sicili kaydı ve Büro Tescil Belgesi gibi koşullar düzenleniyor.

Ayrıca firma ortaklarının yüzde ellisinden fazlasının çevre yönetimi hizmeti yeterlik belgesine sahip olması ve bu ortaklardan en az birinin yönetici veya yetkili olarak seçilmesi gerekiyor.

Ortaklık yapısında değişiklik olması hâlinde, gerekli şartların sağlandığının değişikliğin Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde yayımlandığı tarihten itibaren en geç 30 gün içinde sistem üzerinden bildirilmesi gerekiyor.

İşletmeler ve çevre danışmanlık firmaları şimdi ne yapmalı?

6 Ekim 2026 tarihli yönetmelik değişikliği sonrasında aşağıdaki kontrollerin yapılması faydalı olacaktır:

✓ İşletmenin çevre yönetimi hizmeti alma yükümlülüğü ve EK-1/EK-2 kapsamı kontrol edilmeli.

✓ Mevcut çevre danışmanlık sözleşmesinin bedeli yeni asgari fiyat tarifesine göre değerlendirilmeli.

✓ Gerekli durumlarda sözleşme, 1 Ocak 2027 tarihine kadar güncellenmeli.

✓ Çevre danışmanlık firmalarının Büro Tescil Belgesi ve diğer yeterlilik koşulları kontrol edilmeli.

✓ Aykırılık ve uygunsuzluk tespitleri için raporlama ve bildirim süreleri takip edilmeli.

✓ Ödeme dekontları, faturalar ve aylık faaliyet raporları düzenli şekilde saklanmalı.

✓ Gerekli emisyon ölçüm ve analiz başvurularının MELBES üzerinden süresi içinde yapılması sağlanmalı.

Beste Çevre ile çevre mevzuatına uyum süreçlerinizi yönetin

Çevre mevzuatındaki değişikliklerin takip edilmesi, işletmelerin izin ve lisans süreçlerinin doğru yürütülmesi, çevre yönetimi yükümlülüklerinin yerine getirilmesi ve gerekli raporlamaların zamanında yapılması uzmanlık gerektirir.

Beste Çevre Danışmanlık Hizmetleri olarak işletmelerin çevre yönetimi süreçlerinde mevzuata uyum sağlamasına, çevresel yükümlülüklerini takip etmesine ve gerekli işlemlerini planlamasına destek oluyoruz.

Çevre danışmanlık hizmetleri, çevre izin ve lisans süreçleri ve işletmenizin çevre mevzuatı kapsamındaki yükümlülükleri hakkında bilgi almak için Beste Çevre iletişime geçebilirsiniz.

Kaynak

Çevre Yönetimi Hizmetleri Hakkında Yönetmelik